Nie lekceważ chronicznego zmęczenia oczu przy komputerze

Czas spędzany przed ekranami komputerów i tabletów w ciągu ostatnich lat ciągle się wydłuża. Jest tak głównie dlatego, że wciąż wzrasta ilość informacji, które codziennie musimy przetwarzać. Dosłowne „wpatrywanie“ się godzinami w monitor staje się rzeczywistością nowoczesnego stylu życia. Jest to koszt, jaki płacimy za postęp technologiczny. Czy mamy jednak pojęcie, jak sobie z takim ogromnym przeciążeniem informacyjnym radzą nasze oczy?

Główny problem polega na tym, że ludzkie oko nie jest do takiego obciążenia funkcjonalnie ani anatomicznie przystosowane. Nie byliśmy po prostu zaprogramowani, żeby oglądać coś, co mamy praktycznie przed oczami – w tym przypadku, w odległości 50–70 cm. Nienaturalna sytuacja oraz przewlekły stres w następstwie wpływają na oczy, wpatrujące się w komputer, w niekorzystny sposób. Powstałe objawy lekarze okuliści określają jako tzw. Computer Vision Syndrome (CVS), czyli „syndrom widzenia komputerowego“.

Badania wykazują, że na taką formę zmęczenia i następczego uszkodzenia wzroku – czyli na syndrom CVS – cierpi od 50 do 90% osób, które przy swojej pracy regularnie korzystają z komputera, tabletu lub smartfona. Jest jednakże alarmujące, że podobne objawy zaczynają lekarze wykrywać nawet u dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym. Dzieci bardzo często przebywają przed ekranami telewizorów i komputerów podczas grania w gry komputerowe i oglądania filmów. 

W jaki sposób może ekran komputera wpływać na ludzkie oko? 

CVS jest w swej istocie czymś podobnym, jak „łokieć golfisty“ lub „łokieć tenisisty“. Wszystkie te uszkodzenia powstają na skutek długotrwałego i nadmiernego przeciążenia niektórych części naszego ciała, które nie są do tego przystosowane anatomicznie ani funkcjonalnie. Podobnie jak bolący staw łokciowy gracza w golfa bez wypoczynku, rehabilitacji i właściwego leczenia nadal się pogarsza i funkcjonalnie upośledza, również ludzkie oko narażone na wzrastające obciążenie długotrwale cierpi.

Dla ludzkiego oka praca na komputerze jest bardzo specyficzna. Podczas śledzenia monitora oboje oczu musi stale koncentrować się, a przy tym szybko poruszać się w różnych kierunkach (z boku na bok, z góry do dołu itd.) po ekranie. Dodatkowo jeszcze bardzo często zmienia się odległość, do której oboje oczu dostosowywuje się – z ekranu komputera na tekst, który czytamy lub przepisujemy. Oczy się tym nieustannym przeskakiwaniem bardzo intensywnie męczą. Mięśnie oczu i obie soczewki oczne są naprawdę bardzo zajęte, aby zabezpieczyć dla mózgu ostry i zrozumiały obraz świata zewnętrznego. 

Wiele osób w ogóle nie domyśla się, że dla ludzkiego oka oglądanie monitora komputera jest dużo trudniejszym zadaniem niż tradycyjne czytanie tekstu w książce. Różnica wynika głównie z jasności, migania i ostrego kontrastu ekranu komputera lub tabletu. Godziny „gapienia się“ w monitor mogą się kumulować do ogromnych rozmiarów. Jeśli ktoś na przykład spędza codziennie dwie godziny na ekranie komputera (a to jest naprawdę bardzo przeciętny czas), przez cały rok daje to niewiarygodne 730 godzin, czyli 30 dni! Dodatkowo, jeśli masz również inną wadę oczu, na przykład krótkowzroczność lub astygmatyzm, ale nie nosisz okularów z odpowiednią korekcją, przeciążasz swoje oczy jeszcze bardziej.

Zespół CVS charakteryzuje się obecnością niektórych z tych objawów (lub też ich wszystkich):

  • niewyraźne widzenie
  • podwójne widzenie
  • zaczerwienione i suche spojówki 
  • podrażnione oczy 
  • bóle głowy
  • bóle kręgosłupa szyjnego

Kiedy te objawy pojawiają się długotrwale i nie są leczone, mogą mieć negatywny wpływ na jakość wzroku i na ogólną wydajność pracy. Nie jest zatem rozsądne ignorowanie ani lekceważenie tych problemów. Co więc możemy zrobić po to, abyśmy uniknęli tych problemów? Poniżej proponujemy kilka wskazówek, w jaki sposób można zapobiec przewlekłemu zmęczeniu oczu podczas pracy z komputerem:

1. Ulżyj swoim oczom regularnymi przerwami

Postaraj się podczas pracy na komputerze, co każde 20 minut, na 30 sekund odwracać uwagę od monitora i patrzeć na przykład przez okno lub na inny, odległy obiekt w biurze. Ponieważ podczas wpatrywania się w monitor oczy praktycznie nie mrugają, staraj się podczas tych krótkich przerw często mrugać, żeby swoje oczy nawilżać, ewentualnie użyj do tego celu polecone krople nawilżające do oczu.

2. Dostosuj ustawienie monitora komputera według własnych potrzeb 

Nie musisz przecież patrzeć na ekran komputera, który został ustawiony w dany  sposób przez producenta. Na monitorze można regulować jasność, kontrast, ostrość, wielkość czcionki i wiele innych szczegółów indywidualnie, zgodnie z własnymi potrzebami. Wystarczy tylko wiedzieć, że jest to możliwe!

3. Zmień rozkład swojego biurka

Wyniki badań lekarzy okulistów wskazują, że optymalne ustawienie dla ekranu komputera jest nieco poniżej poziomu oczu, w odległości 50 do 70 cm od twarzy. Przy takim ustawieniu monitora nie musisz napinać karku ani przeciążać oczu, ponieważ wszystko widzisz poprawnie. Jeśli często przepisujesz teksty z drukowanych materiałów na komputer, nabądź odpowiednią podstawkę i wraz z dokumentem umieść ją obok monitora. Nie będziesz wtedy musiał niepotrzebnie zmieniać odległości, na której skupiasz swój wzrok podczas pracy. W ten sposób skutecznie ochronisz swoje oczy i kręgosłup szyjny przed nadmiernym obciążeniem i stresem.

4. Zlikwiduj nadmiar jaskrawości i oświetlenia w otoczeniu

Jeśli masz wokół siebie lampy stołowe lub sufitowe, które świecą na ekran komputera, spróbuj ograniczyć ich liczbę lub zmniejszyć światło, które wytwarzają. W przypadku, gdy masz monitor obok okna, przez które wpada światło dzienne i utrudnia oczom właściwą koncentrację się na pracy, znajdź inne miejsce dla monitora. Czasami nie jest możliwe – zwłaszcza w dużych biurach typu "open space" z sufitowymi lampami jarzeniowymi – żeby indywidualnie regulować intensywność i jasność światła, padającego na ekran komputera lub tableta. W takim przypadku możesz użyć specjalnego kaptura ochronnego na monitor, który pozwala ograniczyć ilość światła padającego z sufitowych lamp jarzeniowych i tym samym lepiej widzieć przy pracy.

Jeśli kiedykolwiek spotkałeś się z objawami syndromu CVS lub jeśli długotrwale męczysz swoje oczy, powinieneś regularnie odwiedzać swojego lekarza okulistę. Jeśli dodatkowo masz wadę wzroku i nosisz okulary, regularne pomiary i korekty wartości dioptrii przynoszą oczom dużą korzyść. Specjaliści doradzą Ci również, jak pozbyć się nieprzyjemnych objawów, które przychodzą wraz z chronicznym zmęczeniem oczu. Istnieją nawet specjalne okulary „do komputera“, które możesz potrzebować po to, aby zmęczenie oczu podczas intensywnej pracy na komputerze było jak najmniejsze. Odpowiedzi na te i inne pytania, dotyczące ludzkiego oka, chętnie udzielą Ci specjaliści z pardubickiej Kliniki Okulistycznej OFTEX, w której od dawna zajmują się zapobieganiem i leczeniem tych schorzeń cywilizacyjnych. Zapobieganie bowiem jest kluczem do zdrowego i dobrej jakości życia. 

Copyright © 2004 - 2021 OFTEX, s.r.o. | Kontakt | Ochrona danych osobowych | Warunki korzystania | Created by PAREXPO